top of page

“Cứ kệ nó đi”

“Cứ kệ nó đi” là câu mình hay nói với bản thân và những người mẹ khác khi họ đang lo lắng thái quá về những hành vi không-giống-ai của con họ.


Tại sao mình lại dùng từ “không-giống-ai”? Vì thật ra các hành vi đó của trẻ không hẳn là sai, mà nó chỉ khác với kì vọng của người lớn và số đông.


Mình biết, có những rất nhiều người cho rằng họ có thể kiểm soát con họ, rèn luyện cho “đâu ra đấy”. Mình biết, có những em bé ai nhìn vào cũng phải xuýt xoa: “Ngoan quá, giỏi quá, giá mà con mình cũng được như vậy”. Nhưng đồng thời mình cũng biết, có những em bé rất nhạy cảm, hơi chậm chạp, việc rèn luyện quá khắc nghiệt chắc chắn sẽ gây ra những tổn thương tâm lí sâu sắc.

Những em bé đó có vấn đề gì không? - Theo mình là không.


Những em bé đó có cần phải thay đổi không? - Mình cũng nghĩ là không.


Mình vẫn nhớ mình là đứa trẻ không thích trường học. Từ nhỏ đến lớn mình chưa bao giờ cảm thấy “enjoy” việc đến trường dù mình học rất giỏi, bạn bè quý mến, thầy cô yêu thương. Nói chung mình không ghét trường học nhưng mình cũng chẳng thích nó. Sau này lớn lên, hiểu bản thân nhiều hơn, mình đoán lí do mình không thích trường học đến từ việc vốn dĩ bản thân mình không thích “gần người”. Mình không thích những chỗ quá ồn ào, phải tương tác và giao tiếp với nhiều người như trường học. Tần suất giao tiếp ở đó khiến mình quá tải. Mình đã từng cố gắng gồng lên để thay đổi vì ai cũng thích những người thân thiện, dễ gần. Nhưng việc ép bản thân thay đổi khiến mình mệt mỏi và không hạnh phúc trong một thời gian dài.


Thế rồi mình đẻ ra một đứa con y hệt mình cả về ngoại hình lẫn tính cách. Mình biết con mình có rất nhiều điểm mọi người cho là điểm yếu, cần khắc phục. Nhưng mình lại chẳng cho là như thế. Mình chấp nhận con mình là đứa bé có những nét tính cách như vậy, mình không cố gắng thay đổi con để hi vọng con được số đông yêu thích. Mình tôn trọng bản thể tính cách mà con được sinh ra. Nói như vậy không có nghĩa là mình bỏ mặc con, không dạy dỗ. Mình vẫn dạy và hướng dẫn con những quy tắc ứng xử trong xã hội, chỉ là mình không cố gắng thay đổi hay chối bỏ tính cách của con.


Trước khi quyết định can thiệp vào việc gì, mình luôn tự hỏi hành vi đó của con có:

- Gây nguy hiểm cho con và người khác/ xã hội không?

- Gây phiền phức cho người khác hay không phù hợp với trang nghiêm nơi con đang/ sẽ đến không?

- Lớn lên với nét tính cách hay hành vi này có sao không?

Nếu câu trả lời đều là không, mình sẽ mặc kệ nó.


Ví dụ cụ thể hơn:

- Nó thích mặc quần bơi kết hợp với áo dài? Cứ thoải mái mặc ở nhà không sao cả. Nhưng đến nhà người khác chúc Tết hay đến đám cưới thì không. Như thế là không phù hợp với trang nghiêm nơi mình sẽ đến.

- Nó thích tự đưa ra quyết định và làm theo ý mình? Tự hỏi lại 3 câu hỏi bên trên, nếu không có câu trả lời nào là “Có” thì kệ nó. Một người lớn có thể đưa ra những quyết định sáng suốt trong tương lai đều dựa trên những lần được tự quyết định, được thử và sai khi còn nhỏ.

- Nó không thích trả lời câu hỏi của những người qua đường mà nó không quen. Ok mình cũng vậy mà, người lớn cũng vậy mà.

- Nó nói với người lớn rằng nó không muốn làm việc gì đó mà người lớn vừa sai bảo. Ok, làm người dám nói ra suy nghĩ là tốt. Nhiều người lớn chúng ta mất rất nhiều thời gian để học cách nói không, tại sao lại tước mất bản năng sẵn có đó của đứa trẻ chỉ vì muốn nó được nhận xét là ngoan và định nghĩa như thế là hỗn?


Cuộc sống có màu đỏ, màu xanh, màu đen, màu trắng và rất nhiều màu khác nữa. Ngay cả khi cả thế giới chuộng màu đỏ nhưng con mình lại là màu xanh cũng chẳng sao, miễn là màu xanh ấy hạnh phúc.

Cứ kệ nó đi!




Picture credit: Learning and Exploring Through Play.

“Thay vì rèn luyện trẻ để trẻ đáp ứng được những kì vọng của người lớn, chúng ta nên rèn luyện người lớn có hiểu biết phù hợp hơn về nhu cầu tâm lý, cảm xúc và các nhu cầu phát triển khác của trẻ”.


Comments


bottom of page