top of page

Con ghét mẹ! Mẹ đi đi!

Gần đây cô con gái hiểu chuyện của tôi bắt đầu có những cơn giận vô cùng khủng khiếp. Mỗi lần giận là vừa khóc vừa hét lên: “Mẹ đi đi! Con không thích mẹ!” Thậm chí dùng tay lôi, kéo, đẩy, đánh mẹ để mẹ ra khỏi tầm mắt của mình.


Cách con nhận biết cơn giận.

_________


Lần thứ nhất là khi con quá phấn khích muốn biểu diễn cho mẹ xem màn trượt cầu trượt mà mình mới nghĩ ra, nên đã đẩy bạn từ trên cầu trượt xuống để tranh lượt. Mẹ thấy thế thì can thiệp ngay:


- “Emma, con vừa làm gì đấy?”

- “Các bạn có thể chơi lần lượt nhé!”

- “Đúng rồi, nhưng bây giờ có phải lượt của con không?”

- “Nhưng con muốn trượt ngay bây giờ luôn.”

- “Con muốn biểu diễn cho mẹ xem ngay bây giờ hả? Nhưng mẹ có thể chờ được. Con không cần tranh lượt của bạn như thế. Mình trả lại lượt cho bạn đi con, bạn trượt xong mẹ sẽ xem con biểu diễn.”

- “CON KHÔNG MUỐN ĐÂU! MẸ ĐỪNG CÓ NÓI NHƯ THẾ!!!”


Cơn ăn vạ bắt đầu. Con lăn ra giữa sân chơi và liên tục nói: “MẸ ĐI ĐI! CON KHÔNG THÍCH MẸ!!!”


- “Được rồi, nếu con không sẵn sàng để nói chuyện thì mẹ sẽ chờ. Nhưng mình sẽ không tranh lượt của bạn như thế. (Quay ra nói với các bạn) Các bạn tiếp tục trượt đi, kệ Emma.”


Các bố mẹ ở đó không một ai can thiệp, ai ở đâu ở nguyên vị trí, đang làm gì tiếp tục làm việc đó.


Một lúc sau, khi tiếng khóc có vẻ dịu bớt.


- “Mình ra góc kia nói chuyện không con?”

- “MẸ ĐI ĐI!! CON KHÔNG MUỐN NÓI CHUYỆN VỚI MẸ!!!”

- “Vậy mình sẽ ở đây tiếp tục la hét giống như con đang hét lên với mẹ, hay mình ra góc kia nói chuyện ôn hoà để giải quyết chuyện này?”

- “CON KHÔNG MUỐN GÌ HẾT!!! CON THÍCH LÀM THEO KIỂU CỦA CON!!!”


Mình không nói gì nữa. Mình chỉ nhìn đứa trẻ trước mặt và cố hình dung xem nó đang cảm thấy thế nào.


Nếu là mình, chắc mình xấu hổ lắm. Mình đang hào hứng muốn khoe mẹ cách trượt mình mới nghĩ ra mà mẹ lại làm mình mất hứng, đã thế còn không đứng về phía mình mà vẫn cho mấy đứa kia trượt trước. Mình tức vì chuyện cầu trượt thì ít, nhưng mình cảm thấy bị mẹ phản bội thì nhiều.


Mình thở dài, nói bằng giọng hết sức thông cảm:


- “Thôi, con lại đây với mẹ nào.”


Ngữ điệu của mình khác đi thì con cảm thấy an toàn ngay, từ từ bước lại gần để mình ôm vào lòng. Mình bế con ra góc khuất, giảng giải lại chuyện tại sao không nên tranh lượt và đẩy bạn. Điều mình không ngờ tới là con vùng ra khỏi tay mình, bước lùi lại phía sau vài bước và tiếp tục khóc.


Mình nhìn con. Con nhìn mình, ánh mắt hiện rõ sự thất vọng. Mình cầm tay con, kéo con vào gần rồi nói:


- “Có phải con giận chuyện cầu trượt thì ít, mà giận vì mẹ đã không đứng về phía con nhiều hơn đúng không?”

*Gật gật*

- “Và mẹ còn khiến con cảm thấy xấu hổ trong khi con đang rất hào hứng khoe mẹ cách trượt mới. Đúng không?”

*gật gật*

- “Mẹ xin lỗi con. Mẹ làm con cảm thấy xấu hổ trước mặt các bạn và làm con cảm thấy bị bỏ rơi khi không đứng về phía con. Mẹ không cố ý khiến con cảm thấy như vậy.”

*bắt đầu nín khóc và dụi đầu vào mẹ.*

- “Chắc là con vẫn giận mẹ lắm. Mẹ xin lỗi nhé. Lần sau mẹ sẽ chú ý hơn để mỗi lần nhắc nhở không khiến con cảm thấy như thế nữa. Mẹ lúc nào cũng yêu thương con nhất, không bao giờ có chuyện mẹ phản bội con. Chỉ là hành động nào chưa phù hợp thì mẹ cần nhắc nhở con thôi.”


Thế rồi hai mẹ con mình huề. Con đồng ý vào xin lỗi bạn mà trước đó con đã đẩy. Mình khen ngợi con vì đã dũng cảm đối diện với lỗi sai của mình để nói lời xin lỗi.

_________


Lần thứ hai là chiều tối hôm qua, sau khi đi học về. Con và mình đã có một thoả thuận nhưng cuối cùng con không giữ lời hứa. Mình tất nhiên kiên quyết làm theo thoả thuận, dẫn đến cơn ăn vạ của con còn khủng khiếp hơn chuyện trước. Trong lúc tức giận con đã giãy giụa làm mình ngã ở cầu thang, chân sưng to đùng một cục tím ngắt.


- “CON KHÔNG THÍCH MẸ!! MẸ ĐỪNG CÓ XUỐNG NHÀ! MẸ Ở TRÊN NHÀ MỘT MÌNH ĐI VÌ CON KHÔNG THÍCH NHÌN THẤY MẸ Ở DƯỚI ĐÂY!!”


Tất nhiên mình có đôi co lại với đứa trẻ 3,5 tuổi vài câu vì lúc đó vừa đau vừa tức (một việc làm mà nghĩ lại mình thấy ngớ ngẩn vô cùng). Việc đôi co tất nhiên chẳng mang lại kết quả gì ngoài đổ thêm dầu vào lửa, khiến cơn tức giận của nó ngày một dữ dội hơn.


Mình lại im lặng nhìn con đang nước mắt đầm đìa và tay thì liên tục lôi áo mình để bắt mình đi lên nhà cho khuất khỏi tầm mắt nó. Mình nghĩ chắc khóc từ nãy đến giờ nó mệt và đói lắm.


- “Con có mệt không? Có đói bụng không?”

- “Không!”

- “Thôi, con lại đây với mẹ nào.”


Mình nói và bế con lên.


- “Tại sao mẹ con mình phải đối xử với nhau như thế này hả con? Con ghét mẹ đến thế à?”

- “Con không yêu mẹ đâu. Vì mẹ không cho con làm theo kiểu của con.” (Vẫn vừa nói vừa nức nở.)

- “Con nói thế vì con đang tức giận, hay con thật sự không yêu mẹ nữa?”

*im lặng*

- “Mẹ tin là con vẫn luôn yêu mẹ. Chỉ là bây giờ con đang tức giận và việc nói rằng không yêu mẹ khiến con cảm thấy đỡ tức giận hơn thôi.”

*im lặng*

- “Khi mình tức giận, mình sẽ muốn làm tổn thương người khác để xả giận. Cơn giận của mình sẽ nhanh chóng qua đi, nhưng tổn thương mình gây ra cho người khác sẽ rất lâu lành.”

*tiếp tục im lặng.”

- “Thôi, mẹ biết là con không cố ý làm tổn thương mẹ. Mẹ sẽ không giận con. Mình sẽ cùng tìm cách khác để giải quyết cơn giận sau nhé. Bây giờ con ăn cơm với bố mẹ không?”


Bữa cơm vui vẻ diễn ra. Mọi việc diễn ra bình thường đến giờ đi ngủ, con nhìn thấy chân mình đã sưng một cục tím bầm thì bảo:


- “Mẹ ơi con xin lỗi mẹ.”

- “Con cũng không cố ý mà. Thế bây giờ con đã hết tức giận chưa?”

- “Con đã hết rồi. Con đã yêu mẹ lại rồi.”

- “Vậy con thấy khi tức giận mình có nên làm tổn thương người khác không?”

- “Có! Tại vì con đã tức giận!”

- “À, vậy việc làm người khác bị đau có khiến con đỡ tức giận hơn không?”

- “Có.”

- “Vậy khi các bạn ở lớp làm thế với con, con thấy thế nào?”

- “Con thấy buồn. Con sẽ không chơi với các bạn mà hay làm con đau đâu!”

- “Thế con nghĩ các bạn bị con làm đau mỗi lần tức giận, có muốn chơi với con nữa không?”

*mặt đần thúi* - “Con muốn mọi người vẫn chơi với con.”

- “Không ai muốn chơi với một người hay làm đau mình cả. Con cũng vậy thì các bạn cũng vậy.”

- “Con sẽ không làm mọi người bị đau nữa đâu.”


- “Thế mình có thể làm gì để xả giận mà không làm đau người khác nhỉ?”

- “Con sẽ làm theo lời bố mẹ bảo nhé?”

- “Lúc tức giận thì mẹ nghĩ con không đủ bình tĩnh để nghe lời bố mẹ ngay đâu. Nhưng con có thể chọn những cách khác như hét to, lăn lộn, hoặc bất cứ cách nào con nghĩ ra mà không ảnh hưởng đến người khác đều được.”

- “Nếu mà con sai thì mẹ sẽ nhắc nhở con nhé.”

- “Những lúc mà mẹ nhắc nhở con, con có nghĩ là mẹ không yêu con không?”

- “Không, mẹ vẫn yêu con.”

- “Đúng vậy, mẹ sẽ luôn yêu thương con. Những việc làm không phù hợp thì mẹ sẽ nhắc nhở để con biết cách cư xử tốt hơn. Có thể con sẽ khó chịu về điều đó, nhưng đừng nghĩ là mẹ không yêu con nhé.”

*cười cười gật đầu*


Thế rồi chúng tôi ôm nhau ngủ với nụ cười trên môi.

_________


Con mình từ nhỏ không bao giờ đánh người, mới hôm trước vẫn còn nói leo lẻo “không được làm đau người khác dù tức giận”. Thế mà giờ cũng có lúc như vậy đấy. Đúng là trên đời chuyện quái gì cũng có thể xảy ra được.


Chuyện này chắc sẽ còn kéo dài một thời gian nữa, không có chuyện dạy 1-2 lần mà nhớ được ngay. Việc cần điều chỉnh ở đây không phải là làm sao để khi tức giận con không được nói những lời như thế hay có hành động như thế. Việc cần điều chỉnh ở đây là cách con nhận biết cơn giận, học cách điều tiết nó. Vì thế không thể chỉ qua 1-2 lần mà quen được, phải trải qua rất nhiều lần lặp đi lặp lại con mới có kinh nghiệm xử lý.


Quy trình xử lý tóm gọn bao gồm:


1. Đợi thời điểm bùng nổ qua đi. Khi con đang bùng nổ, bạn nói gì cũng vô dụng.


2. Trong lúc đợi, tìm cách đặt mình vào tâm trạng của con để xem có thể thông cảm được chỗ nào không. Nếu không tìm được lý do để thông cảm, hãy nghĩ rằng khóc nhiều như vậy chắc con cũng đang mệt lắm, thật khổ thân.


3. Dùng tông giọng thấp nhất và chậm nhất có thể, kéo con vào gần. Nếu con không chịu, lại đợi cơ hội khác.


4. Đề cao việc kết nối lại với con chứ không phải là dạy dỗ về việc trẻ đã làm sai, đặc biệt không được sợ tiếng khóc của chúng. Khi kết nối được thiết lập lại, dạy lúc nào cũng được.


5. Đừng tìm cách dập tắt tiếng khóc. Việc sợ hãi tiếng khóc của trẻ con, áp lực phải dập tắt tiếng khóc sẽ khiến đầu óc bạn không tỉnh táo, dễ dẫn đến những hành động sai lầm.


6. Đừng suy diễn, đừng cho rằng hành động của con thể hiện rằng con đang thách thức bạn hay con đã quá hư không thể giáo dục được. Một hành động không phù hợp thì điều chỉnh hành động đó là được.


7. Đừng chấp trẻ con, đừng để những lời chúng nói chi phối cảm xúc của bạn, nhất là những lời nói được thốt ra khi tức giận.


8. Mình sai ở đâu thì mình nhận. Đừng sĩ diện. Người uy tín không phải là người không bao giờ sai. Người uy tín là người dám đối diện với sai lầm, thừa nhận và sửa chữa nó. Hãy uy tín ngay cả với một đứa trẻ.


9. Cái gì sai thì vẫn không thoả hiệp, nhưng đừng giải thích ra rả về việc đó. Nói một lần, ngắn gọn, cương quyết là được rồi.

_________


Chúc các bạn bình tâm vượt qua không phải là một cơn bão mà là một seri bão tới tấp từ nhỏ đến lớn. Bài dài thế này ai đọc hết chứng tỏ siêu nhân. :))


Comments


bottom of page