top of page

Con không nhút nhát, con là em bé hướng nội.

Đây là bài mình viết hồi đầu năm về các em bé hướng nội nhưng thường bị gắn cho chữ “nhát”. Giờ đã là 8 tháng trôi qua, Emma từ em bé hơn 1 tuổi giờ đã sắp 2 tuổi, từ em bé cái gì cũng sợ, thành em bé chả sợ gì.


Mấy lần gần đây cho con đi chơi, thấy rõ sự thay đổi của con nên mình cứ suy nghĩ mãi và nhận ra rằng thứ duy nhất không thay đổi từ trước đến giờ là lòng tin, là cảm giác an toàn của con khi đứng trước mặt bố mẹ.


Mình chưa bao giờ ép con làm điều gì con thấy không thoải mái, dù chỉ là rất nhỏ như trượt cầu trượt. Mình cũng không chê con trong các cuộc nói chuyện giữa người lớn dù con có mặt ở đó hay không. Mình không nói những câu như:

- “Có gì mà sợ” hay “có làm sao đâu mà khóc”.

- “Nhìn bạn nọ bạn kia xem, bạn ấy làm được sao con không làm được”.

- “Ôi con nhà em nó nhát lắm/ nghịch lắm/ hư lắm”


Thay vào đó mình nói:

- “Con sợ hả? Đây là bạn chó, bạn chó giúp mình trông nhà và là bạn của mình đấy. Dần dần con quen hơn với bạn chó thì sẽ thấy bạn ấy không đáng sợ đâu”.

- “Con em tính tình cẩn thận, cái gì mới hay người nào mới là cháu sẽ mất một thời gian lâu lâu để quen, nên bác cứ kệ cháu”.


Ai cũng có quyền sợ một điều gì đó, khi chưa biết rõ thì sợ là tốt. Bạn làm được là việc của bạn, con chưa làm được thì cứ từ từ làm, mà chẳng làm được thì cũng có sao đâu. Có đầy việc con làm tốt hơn các bạn cơ mà. Cũng như mẹ chỉ giỏi nói chứ có giỏi thể thao đâu, nên ai bắt mẹ đi tập thể dục mẹ cũng rất ghét.

Thứ mình có thể cho con không phải là một chế độ rèn luyện khắc nghiệt để phát triển bản thân, mình chỉ có thể cho con niềm tin và cảm giác an toàn, được ghi nhận bởi bố mẹ, con có thể dựa vào đó mà tự phát triển mặt mạnh, khắc phục mặt yếu.


Từ một em bé ra chỗ lạ không dám rời mẹ nửa bước, giờ chạy phăng phăng chẳng cần biết bố mẹ ở đâu. Từ một em bé con gì cũng sợ (kể cả con người), giờ sờ mó hun hít đủ các con gặp trên đường nếu không ai cản. Từ một em bé ra sân chơi chỉ ngồi một chỗ ôm mẹ, chẳng dám chơi trò gì, giờ trò gì cũng cân hết, cân tất, kể cả những trò mẹ sợ chả dám chơi.


Từ một em bé ghét cát, giờ nó vẫn... ghét cát. Không sao, ai cũng có quyền ghét thứ gì đó mà.

Dưới đây là bài mình viết hồi đầu năm. Mình đã, đang và sẽ tiếp tục “chiều” con như thế, ôm ấp con cả ngày như thế, “nhát” hay không chả phụ thuộc vào việc con có bám mẹ hay không, mà phụ thuộc vào việc bố mẹ có cho con cảm giác tin cậy, an toàn và được thừa nhận không.

_______________

“- Nhát thế?!

- Phải cho nó rèn luyện nhiều hơn đi!

- Tại suốt ngày ở nhà với mẹ đấy!

- Nhìn bạn A bạn B chẳng sợ gì kia kìa!”


Đấy là những câu mình thường xuyên bị nghe mỗi lần cho con về Việt Nam chơi. Mình không bực tức hay tăng xông lên bao giờ, vì mình biết một điều mà những người nói với mình như vậy không biết. Đó là có những em bé hướng nội, và con mình là một trong số đó.


Người lớn cũng có người lớn hướng nội, người lớn hướng ngoại, người lớn hướng ngoại hướng nội, người lớn hướng nội hướng ngoại; thì trẻ con cũng thế. Những em bé hướng nội là những em bé không thích chỗ đông người, không thích ồn ào, không thích những trò chơi vận động mạnh và thiên về những hoạt động nhẹ nhàng tỉ mẩn như tô màu, xếp khối gỗ.


Em bé hướng nội có thể dễ dàng tìm niềm vui khi chơi một mình hay với nhóm nhỏ 1-2 người quen, hơn là ở nơi náo nhiệt đông người. Hãy thử hỏi một người lớn hướng nội rằng họ cảm thấy gì khi hàng ngày phải giao tiếp với quá nhiều nhóm đông người? Chắc chắn câu trả lời sẽ là cảm giác quá tải, mệt mỏi và khó chịu.


Các em bé hướng nội cũng như thế.


Việc “luyện tập” có thể giúp ích trong việc làm quen với nhóm đông người và các hoạt động ồn ào, nhưng không thể thay đổi được bản chất em bé đó. Khi hoạt động kết thúc và trở về nhà, em bé sẽ vẫn cảm thấy kiệt sức và khó chịu.


Con còn cả cuộc đời để rèn luyện và thích nghi, nhưng lòng tin của con với bố mẹ cần được xây dựng ngay từ những năm đầu đời. Con không thích người lạ, thì không ép con phải chào hay cho bế. Con không thích những trò chơi vận động mạnh, thì mình có thể chơi những trò nhẹ nhàng. Con rụt rè khi tới những nơi đông người hay mới lạ, thì hãy cho con thời gian để làm quen. Việc ép uổng hay “rèn luyện” thái quá đối với một em bé hướng nội sẽ để lại những ảnh hưởng rất xấu như sợ hãi, hoảng loạn, mất lòng tin vào bố mẹ, càng ngày càng “nhát” và thiếu tự tin.


Bởi vì khi chính bố mẹ còn chối bỏ tính cách của con, ép con phải trở thành người khác thì làm sao con có thể tự tin là chính bản thân mình được?


Emma không những là em bé hướng nội điển hình mà còn là em bé cẩn thận. Cái gì không biết chắc thì không bao giờ làm. Đến lớp sensory mỗi ngày đều có thêm đồ chơi mới đan xen với đồ chơi cũ, thì nó chỉ chơi đồ chơi cũ và nhìn các bạn chơi đồ chơi mới. Qua 1-2 ngày, biết chắc đồ chơi đó an toàn và chơi như thế nào thì nó sẽ chơi.

Đến chỗ lạ, người lạ đưa đồ cũng không cầm mà phải quay lại nhìn mẹ xem mẹ có ok không, nếu mẹ ok thì mới cầm. Đến cả việc tập đi cũng vậy, đứng lên đi men từ 8-9 tháng, leo lên leo xuống cầu thang ầm ầm nhưng nhất định không chịu bỏ tay ra tự đi dù đã 14 tháng. Một ngày đẹp trời, đang ngồi xổm, không ai nói năng gì, chị tự đứng lên đi một mạch hơn 10 bước trong sự ngỡ ngàng của cả nhà.


Mà suy cho cùng hướng nội có gì không tốt? Mình chả thấy có gì là không tốt cả. Bản thân mình cũng là một người hướng nội điển hình và mình sống rất hạnh phúc. Người hướng nội có một lợi thế đó là họ có khả năng tự khiến cho bản thân hạnh phúc và biết tận hưởng những giá trị tinh thần bé nhỏ. Niềm vui và hạnh phúc của họ không phụ thuộc vào người khác, hay bất cứ yếu tố ngoại quan nào.


Hồi sắp đẻ, trong lớp tiền sản có một bố hỏi về việc có nên mặc kệ khi con đòi bế và tách con ra khi con quá bám mẹ, bám mẹ có làm con hư không. Câu trả lời có thể làm chúng ta ngỡ ngàng... Đứa trẻ không được đáp ứng những nhu cầu cơ bản như ăn, ngủ, chơi, bỉm sạch, tôn trọng cảm xúc, vv... sẽ trở nên cáu gắt, mất lòng tin và càng hay đòi hỏi để gây sự chú ý. Ngược lại đứa trẻ luôn được đáp ứng những nhu cầu chính đáng thì sẽ tự tin, ngoan ngoãn và tự lập vì biết rằng bố mẹ sẽ luôn ở đó để giúp mình vượt qua nếu có khó khăn.


Mình vẫn luôn tin rằng nuôi dạy một đứa trẻ từ tình yêu và sự tôn trọng, thấu hiểu, sẽ tốt hơn là bằng đòn roi và “rèn luyện” khắc nghiệt.


Ảnh: Emma tìm mọi cách hun bạn dê mà bạn í không cho.


Comments


bottom of page