top of page

Dạy trẻ về sự tự lập

Tuần vừa rồi mình nhận được một inbox như thế này:


“Hi chị Quỳnh. Em theo dõi chị lâu. Rất cảm ơn vì những chia sẻ hữu ích của chị.


Nay e có 1 thắc mắc loay hoay mong chị gỡ giúp em.


Bạn nhà em 2,5 tuổi, buổi tối em nói con đi lấy bỉm đeo trước khi đi ngủ, hôm nào hứng thì lấy, lười thì không chịu, em muốn con tự lập, nên nói con tự lấy, cho con thời thời gian hoàn thành, và bảo nếu con không lấy thì đêm con đái ướt, con sẽ tỉnh và bố mẹ không thay cho con lúc nửa đêm. Con có chấp nhận không thì bạn ý gật. Cái này cho con chịu trách nhiệm với hậu quả thì bố mẹ mất ngủ. Chị xem giúp em nên như nào ạ.”


- Một bạn tên Huyền giấu tên -

_______


Âu kay đây là note viết vội trên điện thoại nên mình sẽ dùng cái giọng hàng ngày nói chuyện của mình để đỡ phải biên tập nhiều heng.


Thứ nhất, mình muốn hỏi rằng định nghĩa của bạn về việc tự lập ở trẻ, cụ thể ở đây là trẻ 2,5 tuổi, như thế nào? Bạn có đang kỳ vọng con phải tự giác làm được những việc trong khả năng con có thể không? Bạn có đang kỳ vọng khi con đã tự lấy được bỉm trong vòng 1 tháng liền, thì từ giờ về sau việc đó con sẽ tự làm hoàn toàn mà không cần bạn giúp đỡ không?


Thứ hai, mình muốn bạn thử nghĩ xem gần đây, có lúc nào bạn không muốn nấu cơm dù bạn biết nấu, nấu thuần thục nhiều năm qua không? Khi đó bạn muốn gì? Bạn có ước giá ai đó nấu hộ bạn một bữa hay cả nhà đi ăn tiệm không? Nếu chồng nói bạn không được lựa chọn, hãy nấu cơm đi và đừng hòng ỷ lại, bạn sẽ cảm thấy thế nào? Bạn có thấy chồng mình thật vô lý và độc tài khi cho rằng để bạn ỷ lại một lần thì bạn sẽ ỷ lại mãi không? Bạn có phải người như vậy không?


Sự tự lập mà bạn đang cố hướng đến chỉ là sự tự lập về hành vi, trong khi cái con người cần củng cố là sự tự lập về tư duy - thứ mà rất nhiều người lớn đến khi có con rồi vẫn chưa làm được. Bởi nuôi dưỡng sự tự lập trong tư duy cần rất nhiều thời gian và sự tinh ý. Nếu bạn chỉ chú ý đến sự tự lập hành vi, bạn sẽ dễ dàng quên mất nó. Hãy nhìn việc nhiều người trong ví dụ trên dù ấm ức và mệt mỏi vẫn lặng lẽ về nhà nấu cơm, bạn sẽ thấy ngay thôi. Bạn tự lập về hành vi đó, nhưng bạn có đang được làm chủ chính mình không?


Dạy trẻ về sự tự lập

Loài người dù từng cá nhân có mạnh đến đâu thì thực tế vẫn là loài sống bầy đàn. Chúng ta mạnh lên khi sống thành quần thể. Tổ chức nào từng cá nhân có thể hỗ trợ lẫn nhau vì đích đến chung mới là tổ chức có tiềm năng phát triển và lớn mạnh, không phải tổ chức mà từng cá nhân chỉ giỏi khi làm việc riêng lẻ. Tổ chức lớn mạnh, tự từng cá nhân sẽ lớn mạnh theo.


Con đường làm cha mẹ của bạn cũng vậy. Bạn giỏi, con bạn giỏi thì có nghĩa lý gì khi cả hai không thể đi cùng nhau, không thể hiểu nhau và không thể giúp đỡ? Sóng nhỏ thì không sao, sóng to liệu có lật thuyền không? Thuyền lật rồi thì đâu là bến đỗ để thuyền viên tìm về? Nếu mối quan hệ cha mẹ - con cái có nền tảng vững chắc dựa trên sự thấu hiểu, sẻ chia và hỗ trợ đúng lúc, tự con cái sẽ trưởng thành, tự lập và tự tin.


Thôi, quay lại vấn đề không mọi người lại bảo nói lằm nói lốn xa xôi chả ai hiểu gì. Nói tóm lại:


- Nếu đứa con 2,5 tuổi của bạn hôm nay không thích tự lấy bỉm, hãy lấy cho nó.

- Nếu đứa con 3 tuổi của bạn ngày nào cũng ỳ ra không dọn đồ chơi, hãy dọn cùng nó.

- Nếu đứa con 4 tuổi của bạn hôm nay không thích ngủ một mình, hãy ngủ cùng nó.


Sự tự lập hay sự trưởng thành phải đến từ nội lực bên trong khi đứa trẻ thật sự sẵn sàng. Trái cây chín ép không bao giờ là trái cây ngon. Đứa trẻ tự lập trong hành vi là đứa trẻ có thể TỰ LÀM nhiều thứ. Đứa trẻ tự lập trong tư duy là đứa trẻ TỰ NGUYỆN LÀM nhiều thứ (bao gồm cả giúp đỡ người khác), ý thức được khi nào mình có thể từ chối hoặc đề nghị được giúp đỡ.


Mà để làm được điều đó thì phải làm gì? Chẳng phải là bố mẹ làm gương và đối xử với chúng như thế trước hay sao?



Comments


bottom of page