top of page

Làm gì khi trẻ toddler đánh/ cắn người khác hoặc tự làm đau mình?

“Gia đình em không ai đánh bé, cũng không đánh nhau trước mặt bé, nhưng bé lại biết đánh chị, hoặc khi không vừa ý thì đánh/ cắn mẹ. Mẹ giữ tay lại thì tự cấu vào tay mình. Em đã nhẹ nhàng giải thích rất nhiều lần rằng con làm vậy mẹ đau, mẹ buồn, hay mình ko đc phép đánh người khác, nhưng không có tác dụng. Em phải làm thế nào?”

1. Mỗi em bé sẽ có một cách giải toả sự tức giận khác nhau. Nếu cách giải toả của con không an toàn (cho chính con và cho người khác) thì hãy hướng dẫn con cách giải toả khác. Thay vì chỉ tập trung vào việc bảo con không được làm gì, hãy chỉ cho con biết con CÓ THỂ làm gì. Ví dụ con có thể hét lên, có thể đánh vào gối, cắn vào thú bông thay vì làm bản thân hay người khác đau đớn. Đừng phủ nhận cảm xúc của con. Ai cũng có quyền được tức giận và giải toả cơn tức giận của mình.


Đừng gắn nhãn hành động của con là ngoan hay hư. Ở độ tuổi dưới 3, các bé không có khái niệm thế nào là ngoan, thế nào là hư, nên việc chúng ta giảng giải “con như thế là hư” hầu như không có tác dụng.


2. Nếu gia đình không ai đánh bé hay đánh nhau trước mặt bé, thì khả năng lớn là bé cũng không có khái niệm thế nào là đánh. Có thể bé còn nhỏ, chưa điều khiển được lực tay nên vô tình làm đau người khác. Như mình đã nói ở trên, mỗi bé có một cách giải toả cơn tức giận khác nhau, vô tình mỗi lần như vậy bé lại cảm thấy đỡ tức nên khi tức giận đều lặp lại hành động này. Nếu lúc này bố mẹ hay người lớn đánh bé, chính là ngầm khẳng định rằng hành động của bé đang đúng: khi tức giận có thể đánh người khác, ai cũng đánh người khác.


Cách đúng đắn vẫn là hướng dẫn con một cách giải toả khác.


3. Trẻ nhỏ dưới 3 tuổi chưa có khả năng hiểu được cảm xúc của người khác, nên việc bố mẹ giảng giải “con làm thế bạn đau, bố mẹ đau, buồn, vv...” thường không có tác dụng. Nếu có thì cũng phải đến khi bé lớn hơn nhiều nữa. Ở độ tuổi này chỉ nên tập trung vào cảm xúc của con, giúp con gọi tên nó, hướng dẫn con cách xử lí. Cảm xúc của mình mà con còn chưa kiểm soát được, chưa làm chủ được, thì việc kì vọng con quan tâm hay có trách nhiệm với cảm xúc của người khác là điều quá sức với con.


 

Hồi 15 tháng, Emma có giai đoạn cứ không vừa ý chuyện gì là lấy tay móc mắt, cào mắt, hoặc móc tay vào mồm cho ho sặc sụa. Những lúc như thế mình thường hỏi: “Con đang tức giận đúng không? Cảm giác này là tức giận đấy”. Việc này giúp con gọi tên cảm xúc của mình, và cho con biết rằng tức giận không có gì là xấu hay đáng lo lắng cả. Khi con bình tĩnh hơn hay đã qua cơn ăn vạ, mình nói: “Cảm giác lúc nãy của con là tức giận. Không sao cả, ai cũng có lúc tức giận. Những lúc tức giận con có thể hét lên, hay cắn vào gối, thay vì tự làm mình đau nhé”.


Đừng nghĩ như thế là quá phức tạp với con, con hiểu hết. Tuy nhiên mình dạy con là một chuyện, chọn cách giải toả nào lại là do con nhé. Mình dạy con cắn vào gối nhưng nó lại chọn lăn ra đất. Ok, không sao cả. Lăn ra đất dù sao cũng chỉ bẩn quần áo chứ không gây hại cho ai. Giờ Emma 20 tháng, mỗi lần tức giận thì lăn ra đất chứ không còn giật tóc móc mắt nữa


Emma không phải là em bé hiểu chuyện hơn các em bé khác, không có chuyện nói 1-2 lần nghe ngay hay hiểu ngay. Mỗi ngày ăn vạ vài lần, có hôm đỉnh điểm mười mấy lần, nhưng đến nay chưa bị một cái tét tay hay tét mông nào, dù chỉ là tét nhẹ. Ra ngoài không một ai là không khen Emma rất ngoan.


Mình nói như vậy không phải để chứng tỏ mình tốt hơn người khác, mà để mọi người thấy rằng sự kiên trì và nhẫn nại với con chắc chắn sẽ mang lại kết quả.


“Không có đứa trẻ xấu xa, chỉ có đứa trẻ chưa được hướng dẫn cách cư xử đúng”

Comments


bottom of page