Con gái mình “nhát” từ lúc còn là baby

Mình cho con đi chơi, ra ngoài rất nhiều nhưng con vẫn nhát và bám mẹ khủng khiếp. Mình chưa từng được phép bế bất kỳ baby nào khác trong những buổi đi chơi với các mẹ có con cùng tuổi, vì con mình không bao giờ chịu rời khỏi vòng tay mình.

Tiếng động to, ai đó nói to cũng làm con sợ. Mỗi khi ngồi chơi ở nhà, mình luôn phải ở trong tầm mắt của nó. Nếu ngồi chơi ở ngoài, mình phải ngồi sát bên cạnh để một bộ phận cơ thể nào đó của nó chạm được vào mình, nếu mình dịch ra một tí là nó hoảng và khóc. Con mình không xem được các hoạt hình trẻ con có tiết tấu nhanh và hoạt động mạnh như Paw Patrol cho đến tận 4 tuổi, vì cứ xem là nó sẽ giật mình và oà khóc bởi những cảnh agressive.

Mình từng bị người ngoài nhìn bằng ánh mắt kì thị lẫn lo lắng, cho rằng con mình không bình thường hoặc phán xét mình bảo bọc con quá. Mình còn thường xuyên nhận được những lời khuyên như phải cho nó “rèn luyện” nhiều hơn bằng cách ném nó vào môi trường khắc nghiệt, bỏ mặc nó, bớt ôm ấp, dỗ dành con lại. Họ cho rằng con mình có vấn đề và mình chính là người gây ra những vấn đề đó.

Bây giờ con mình 6 tuổi, mình tự cảm ơn chính mình vì ngày xưa đã kiên quyết bỏ ngoài tai và không để bản thân lung lay trước những “lời khuyên” như vậy.

Mình vẫn ôm ấp và dịu dàng với con, vẫn sẵn sàng bảo bọc và đưa con ra khỏi những môi trường khiến nó không thoải mái. Những điều này không khiến con mình nhút nhát hơn, ngược lại, góp phần tạo nên một em bé tự tin thật sự - một em bé dám tin vào suy nghĩ và cảm nhận của mình, dám nói ra điều mình muốn, dám đề nghị sự giúp đỡ, dám tin rằng bản thân mình quan trọng và được quan tâm.

Con gái mình đã dần dần không còn sợ những thứ mình kể bên trên nữa, ngược lại, dám tự tin đứng lên yêu cầu một anh lớp 6 xin lỗi bạn nó vì anh kia chê bạn nó “xấu xí”. Ngoài ra, nó còn dám tham gia cả những hoạt động như tranh cử làm lớp trưởng, tham gia thảo luận với thầy hiệu trưởng về những điều trường có thể cải thiện để trải nghiệm của học sinh được tối ưu.

Mặt khác, những đặc điểm tính cách vốn có của nó vẫn như cũ. Con mình vẫn là em bé ưa sự tĩnh lặng, thích trình tự và các quy trình nhất quán, tình cảm, nhạy cảm, sâu sắc và có EQ cực cao. Nó vẫn không thích những nơi quá đông đúc, ồn ào, vẫn mất khá nhiều thời gian để thích nghi với người mới hay môi trường mới. Nói chung, nó vẫn là đứa trẻ thuộc nhóm có độ nhạy cảm cao.

Những gì mình làm suốt 6 năm qua chính là “không làm gì cả”. Mình không ép con phải mạnh dạn hơn, phải hung hăng hơn. Mình tin rằng con mình có thể không giống với kỳ vọng của số đông, không có nghĩa là nó có vấn đề và mình cần sửa chữa nó. Mình cho con thấy sự chấp nhận hoàn toàn từ phía cha mẹ, cho con thấy mình không kỳ vọng con phải khác đi, con hãy là chính mình và đó là phiên bản đẹp nhất. Những người có vấn đề với sự “nhút nhát” của con thì đó là vấn đề của họ.

Những đứa trẻ có sự tự tin nội tại là những đứa trẻ tin vào bản thân, yêu thương bản thân dù mình có khác biệt. Để được như vậy, bố mẹ phải là người tin vào con và cho con cảm giác đó trước. Sự tự tin thật sự không nhất thiết cứ phải ồn ào ra bên ngoài. Thậm chí, ở chiều ngược lại, những đứa trẻ luôn phải gồng lên thể hiện tôi mạnh mẽ, tôi tự tin, tôi dũng cảm, mới chính là những đứa trẻ bất an. Chúng bất an vì sợ rằng nếu mình không thể hiện, không có được lời khen, sẽ chẳng ai yêu thương mình nữa.

Những quan niệm như “con trai phải mạnh mẽ, không được khóc lóc, mềm yếu, nhút nhát” là định kiến giới, không phải đặc tính giới. Mà đã là định kiến giới thì nó chỉ đúng ở một nhóm cộng đồng nhất định, phù hợp với một vài nền văn hoá nhất định, không phải chân lý và không phải là kết quả của nghiên cứu khoa học. Những định kiến này hoàn toàn có thể sai khi mang sang một nền văn hoá hay cộng đồng khác. Nói như vậy để chúng ta thấy rằng trong rất nhiều vấn đề ở trẻ nhỏ, yếu tố giới tính hoàn toàn có thể loại bỏ để đánh giá công bằng.

Chúng ta lo lắng và tìm cách bảo vệ con khỏi bắt nạt học đường là điều tốt, nhưng đừng vô tình trở thành kẻ bắt nạt con mình trong chính ngôi nhà của chúng chỉ vì cảm giác bất an, sợ hãi khi con mình khác biệt. Những nỗi sợ đó sẽ khiến chúng ta vô thức chối bỏ phiên bản thật sự của con mình, biến chúng thành những cỗ máy đáp ứng kỳ vọng.

Bạn thử nghĩ xem, nếu nhiều năm sau này, đứa con mà bạn hết mực yêu thương phải mỗi tuần ngồi trước mặt bác sĩ tâm lý để tìm lại bản thân thật sự mà nó đã mất đi, để bỏ xuống trên vai gánh nặng phải luôn hoàn hảo, để hiểu một điều giản đơn rằng mình cũng xứng đáng được yêu thương ngay cả khi mình khác biệt, bạn có đau lòng không?

Mình thì có đấy! Mình đã làm việc cùng hàng trăm, hàng ngàn phụ huynh như vậy. Họ không ai khác chính là những đứa trẻ từng bị ép trở thành người khác cách đây rất lâu, để rồi bây giờ họ đau đớn tìm lại chính mình, tìm con đường khác đi với con cái của họ.

Mỗi người chỉ có một cuộc đời thôi. Chúng ta không thể thay con mình sống cuộc đời của nó. Chúng ta chỉ có thể tu dưỡng tốt cuộc đời của mình, bao gồm cả học làm cha mẹ đúng đắn, những đứa trẻ sẽ mang những hạt giống đó đi gieo trồng nên khu vườn rực rỡ của riêng nó.

P/s:

Những kinh nghiệm và tư tưởng trong bài, các bạn có thể tìm hiểu kỹ hơn qua cuốn sách mình đã viết cho cha mẹ là sách Nuôi Dạy Em Bé Có Chính Kiến, truyền tải kiến thức tâm lý học cơ bản nhất mà cha mẹ cần biết một cách dễ hiểu thông qua những câu chuyện đời thường của hai mẹ con mình: https://s.shopee.vn/7VFBIm95LZ

Ngoài ra, những bộ sách tranh cho trẻ em dưới đây cũng mang tinh thần và triết lý giáo dục của mình, nhằm giúp các em bé nuôi dưỡng lòng trắc ẩn, sự tự tin nội tại:

🍨Bộ sách Wonderella hướng dẫn trẻ em về cách ứng xử nhân văn: nói lời xin lỗi thật lòng, tôn trọng sự khác biệt, tinh thần sẻ chia và làm việc nhóm (tác giả Alicia Vu): https://s.shopee.vn/3B2XcgDqhF

🍄Cuốn sách Truyện Cổ Tích Tử Tế - 5 truyện cổ tích kinh điển được viết lại với những cái kết nhân văn, loại bỏ chi tiết gây đáng sợ để nuôi dưỡng hạt giống tử tế bên trong mỗi em bé: Ba Chú Heo Con, Cô Bé Lọ Lem, Cô Bé Quàng Khăn Đỏ, Hai Anh Em và Ngôi Nhà Bánh Gừng, Cô Bé Bán Diêm (tác giả Alicia Vu): https://s.shopee.vn/70CvEBPQPc