“Người EQ cao có phải người thảo mai không?”

Hôm nọ đọc được tranh cãi này trên Thread, mình nhận ra các bạn vẫn đang nhầm lẫn hai khái niệm này rất nhiều. Đúng là một số thể hiện bề ngoài thoạt nhìn có vẻ giống nhau, nhưng bản chất của “EQ cao” và “thảo mai” hoàn toàn không giống.

1. VỀ ĐỊNH NGHĨA:

Theo giải thích phổ biến nhất trên Google và theo cách đa số chúng ta đều ngầm hiểu, “thảo mai” nhằm để chỉ tính cách giả tạo, không thành thật. Một người được coi là “thảo mai” khi họ sống hai mặt, bề ngoài tỏ ra tốt đẹp nhưng suy nghĩ lại ngược lại.

Còn một người được xem là “EQ cao” khi người đó có khả năng nhận biết và điều tiết cảm xúc tốt, không chỉ với cảm xúc của chính họ mà họ còn có khả năng làm điều này với những người xung quanh. Nói cách khác, người có “EQ cao” là người tinh tế.

2. VỀ MỤC ĐÍCH:

Người “thảo mai” thường hành động dựa trên lợi ích của bản thân, bất chấp ảnh hưởng đến người khác. Những người được coi là “thảo mai” có thể sẵn sàng vi phạm những giá trị đạo đức (chỉ cần không ai biết) để đạt được mục đích của mình, ví dụ như nói dối.

Người có “EQ cao” hành động dựa trên lợi ích của mọi người, bao gồm cả chính họ. Họ có cách cư xử, nói năng không gây tổn thương hay tổn hại cho người khác mà vẫn bảo đảm sự thật. Họ có ranh giới rõ ràng về bản thân và những người khác, khó bị ảnh hưởng tiêu cực từ cảm xúc của những người xung quanh, đồng thời biết cách kiểm soát để cảm xúc của mình không gây ảnh hưởng tiêu cực cho người khác.

3. VÍ DỤ:

Mình nói với con mình: “Càng ngày mẹ càng cảm thấy con là bạn thân nhất của mẹ đấy! Mẹ rất thích chơi với con, thích nói chuyện với con nhất trong tất cả mọi người.”

👉 Câu này bình thường. Chỉ là một câu cảm thán của mình.

Con mình trả lời: “Con có 2 list bạn thân, mẹ ạ. List đầu tiên là bạn nhân trong gia đình, mẹ đứng đầu list này. List thứ hai là bạn thân ở ngoài gia đình, list này thì không có mẹ, bởi vì mẹ đã ở list gia đình rồi.”

👉 Đây là cách phản hồi mình đánh giá là EQ cao. Con mình nghĩ rằng mình có thể thất vọng nếu thấy nó có nhiều bạn thân khác ngoài mình, trong khi mình coi nó là nhất (dù có thể mình còn không nghĩ đến điều này). Con mình đưa ra một câu trả lời không hề bóp méo sự thật nhưng đồng thời cũng không khiến mình thất vọng.

________

Mình hi vọng qua phân tích ngắn kèm ví dụ vừa rồi, các bạn sẽ không phải lo lắng và phân vân giữa hai khái niệm đó nữa. Nếu thấy điều gì đó mình đang làm gây ra những bất tiện cho chính cuộc sống của mình thì các bạn nên tìm cách thay đổi. Người được hưởng lợi đầu tiên chính là bản thân chúng ta mà.

________

Để nói về EQ cao hay thấp thì mình tự thấy mình thuộc nhóm bẩm sinh EQ thấp. Cái này bạn nào hay đọc về các nhóm tính khí cũng sẽ biết. Tuy nhiên, đó không phải là lý do hợp lý để mình nguỵ biện cho sự yếu kém về kỹ năng này. Mình vẫn đang học tập từng ngày để cải thiện.

Điều đó có khiến mình đánh mất bản thân, đánh mất sự thẳng thắn không?

Mình nghĩ là không. Sự thẳng thắn không nhất định phải khiến lòng tự trọng của người khác bị tổn thương. Sự tinh tế cũng không đồng nghĩa với giả tạo.

Chỉ đơn giản là mình tập nhìn sự việc dưới góc nhìn của người khác, tập lùi lại để cảm nhận trước khi phản ứng. Mình có thể đã nhiều lần bồng bột trong quá khứ, nhưng khi nhận ra rồi thì không nên tiếp tục như thế nữa. Có những việc xét về logic mình không sai, nhưng cuộc sống không hoàn toàn chỉ có trắng đen như vậy. Có rất nhiều cách để giữ gìn sự thật mà vẫn tránh được những xung đột cảm xúc.

Nhưng điều đó hoàn toàn không có nghĩa là mình đang học cách làm hài lòng tất cả mọi người. Cái gốc tư duy trước mọi việc mình làm vẫn dựa trên quy tắc, logic và sự thật. Khi sự thật có thể gây mất lòng ai đó, nếu không có cách xoa dịu hay giảm bớt nào khác, mình vẫn lựa chọn sự thật nếu việc che giấu hay bỏ qua gây ảnh hưởng lớn hơn đến nhiều người khác.

Ví dụ:

Quản lý một cộng đồng có hơn 20k thành viên, một cộng đồng 10k thành viên thì việc đặt ra những quy tắc chung và bảo vệ những quy tắc đó là điều cần thiết để duy trì tinh thần mà cộng đồng được thành lập từ những ngày đầu. Việc các thành viên vi phạm bị ra đảo có thể khiến mình bị họ “ghim”, nhưng đó vẫn là việc mình phải làm để bảo vệ các thành viên còn lại - những người đang làm đúng quy tắc. Sự thật là mình đã không ít lần bị thành viên cũ kiếm chuyện tấn công sau khi mình block họ hỏi cộng đồng. Họ có thể bất mãn, có thể kiếm chuyện, có thể đặt điều về mình. Đó đều là việc của họ. Việc ai đó dành quá nhiều thời gian để ghét mình chính là sự lãng phí thời gian của chính họ.

Việc của mình là làm tốt những gì mình cần làm, với những người phù hợp với mình, học cách cải thiện những điều mình còn thiếu sót.

Mỗi người chỉ có một cuộc đời thôi. Lựa chọn bước qua, tắm rửa sạch sẽ khi bị cứt chim rơi vào đầu hay ngửa mặt lên trời nhổ nước bọt, đều là lựa chọn của mình.