Chuyện bài tập về nhà

Cuối kỳ trước, em bé lớp Một mang về một bài tập như thế này:

“Chú nông dân Freddy nuôi vịt và bò trong nông trại. Tổng cộng có 13 con và tổng số chân là 34. Hỏi mỗi loại có bao nhiêu con?”

Mọi người trong nhóm chat của phụ huynh cho rằng bài Toán này không phù hợp vì lớp Một chưa học đến những phương pháp giải bài như đặt ẩn (x), việc đoán mò ra kết quả là một việc vô nghĩa và phí thời gian bởi Toán Học cần dựa trên sự chính xác và công thức chứ không phải là đoán. Mình không tham gia vào những cuộc thảo luận đó vì mình cho rằng phù hợp hay không nằm ở cách tiếp cận.

Bài tập Toán đó ở nhà mình được giải như sau:

👩🏻: “Con đã làm bài tương tự ở lớp chưa?”

👧🏻: “Rồi ạ. Ở lớp cô đã cho các con làm bài giống thế này rồi.”

👩🏻: “Vậy cô hướng dẫn cách làm thế nào?”

👧🏻: “Cứ đoán thôi ạ. Đoán xong rồi thử. Bao giờ đúng thì thôi.”

👩🏻: “Ok vậy con cứ làm theo cách đó nhé.”

Cô bé thử một hồi và ra kết quả đúng.

👩🏻: “Con đã làm như thế nào để ra con số này? Nói cho mẹ nghe.”

👧🏻: “À, đầu tiên là con chọn ngẫu nhiên một số vịt rồi con lấy 13 trừ đi số vịt, thế là ra số bò. Sau đó con tính số chân, nếu số chân nhiều hơn 34 tức là số bò nhiều quá, cần phải bớt lại và tăng số vịt lên. Nếu số chân ít hơn 34 thì cần phải tăng số bò và giảm số vịt. Con cứ làm như thế một lúc thì nó đúng.”

👩🏻: “Vậy là con đã học được cách khoanh vùng số lượng đấy! Những cái này là cô giáo dạy con hay con tự nghĩ ra?”

👧🏻: “Cô chỉ bảo các con đoán thôi. Nhưng làm một lúc thì con nghĩ ra như vậy.”

👩🏻: “Ah! Con có thấy rằng mình tự tìm ra quy luật của một thứ gì đó sau rất nhiều lần thử luôn tốt hơn là người khác đưa sẵn cho mình trong khi mình không hiểu tại sao lại thế không?”

👧🏻: “Con cũng thấy thế!”

________

Tuần trước, em bé lại mang về bài tập tiếng Anh như sau:

“Hãy tìm hiểu thông tin về nhân vật X và trả lời những

câu hỏi dưới đây:

- Nhân vật X là ai, tên đầy đủ, ngày tháng năm sinh, nơi sinh?

- Nhân vật X nổi tiếng vì điều gì?

- Những thành tựu ấn tượng của nhân vật X?”

Nhóm chat của các phụ huynh lại lao xao vì bài tập. Mọi người đều cho rằng đây là một bài tập quá khó với lớp Một, học sinh không thể hoàn thành nếu không có sự trợ giúp của phụ huynh. Mình, như thường lệ, vẫn không tham gia thảo luận vì lúc sờ vào điện thoại thì con mình đã giải quyết xong bài tập này và các mom đã giải tán hội chợ mất rồi 😆

Cách mình “giúp” con làm bài tập này như sau:

- Dạy con sử dụng các công cụ tìm kiếm, cách dùng từ khoá để tìm kiếm tài liệu về nhân vật (có thể là video).

- Hướng dẫn con thêm những từ như “for kid” (cho trẻ em) hoặc “simplified” (đơn giản/ giản lược) để phù hợp với sức tiếp thu và sức đọc.

- Vừa xem, vừa đọc, vừa để ý những thông tin mà câu hỏi yêu cầu rồi tự viết lại theo cách hiểu.

- Quan trọng: mình ngồi cùng con đến khi con mở sẵn được 2-3 tabs nội dung an toàn và phù hợp, nhắc con chỉ xem trong phạm vi đó và không tự ý xem thêm linh tinh để tránh xem phải những nội dung độc hại.

Thế rồi mình đi nấu cơm còn em bé ngồi ngoài vườn tự làm bài tập. Làm được bao nhiêu nộp cho cô đến đấy, sai đúng gì cũng phản ánh đúng trình độ và nhận thức của con chứ mình sợ nhất cảnh ngồi kèm kè kè bên cạnh lúc con học.

Mình không phải giáo viên Tiểu Học, cũng không có chuyên môn trong việc giảng dạy cho trẻ em nên mình không thể đánh giá thế nào là quá dễ hay quá khó với từng độ tuổi. Mình chỉ tự đặt câu hỏi rằng: hoàn thành mỗi bài tập được đưa ra như vậy, con mình học thêm được điều gì nó có thể mang theo ngay cả khi gấp sách lại?

Giống như bài tập Toán bên trên là cơ hội để bọn trẻ biết cách khoanh vùng số lượng dựa trên cảm nhận nhiều - ít, lớn - nhỏ. Bài tập tiếng Anh là cơ hội để bọn trẻ học cách tự chủ động tìm kiếm thông tin, đọc, hiểu và sàng lọc đâu là thông tin quan trọng. Tất cả những kỹ năng này đều là kỹ năng nền tảng có thể áp dụng vào nhiều mặt trong cuộc sống mà thời nào cũng cần. Đó mới là những cái cốt lõi cần học chứ không phải chỉ là hoàn thành bài tập.

Mang theo tư duy này, mình hạn chế can thiệp vào bài tập của con và tuyệt đối không gợi ý kết quả nếu nhận thấy khả năng nhận thức của con chưa đủ để hoàn thành bài tập đó.

Bên cạnh đó, có một số điều mình thường thủ thỉ với con xoay quanh chuyện học:

1. Việc học là quyền lợi và cũng là nghĩa vụ của con. Con có trách nhiệm làm cho tốt. Lên lớp cô giáo nói phải chú ý nghe, cái gì không biết phải hỏi lại vì bố mẹ không đi học cùng nên sẽ không ai giúp được con nếu con lỡ mất thông tin gì đó ở lớp.

2. Ở lớp có giờ chơi và giờ học. Đừng chơi trong giờ học và đừng học vào giờ chơi (khi môi trường xung quanh rất hỗn loạn). Cả hai đều không hiệu quả. Hãy tận dụng tốt giờ học để học và giờ chơi để kết bạn, để vui.

3. BTVN thường để củng cố những gì đã học trên lớp. Nếu có gì đó con thấy lạ lẫm, rất có thể con đã bỏ lỡ điều đó trong lớp. Cái gì nghĩ mãi vẫn không biết, hãy cứ viết vào bài là “I don’t know” rồi lên lớp hỏi cô giáo. Không biết làm bài không đáng sợ. Giấu dốt mới đáng sợ!

4. Xếp hạng học tập trong một lớp, một trường không quan trọng bằng thái độ của mình trước việc học. Mình học trước hết là cho mình!

5. Không ai đáng bị cười nhạo hay tấn công nếu họ không biết một điều gì đó, bao gồm cả con. Không biết thì hỏi và học thêm, không có gì đáng xấu hổ. Những người chế nhạo con vì sai sót thì đó là vấn đề của họ.

Ảnh: Em bé tự ngồi làm bài tập trong sân.