top of page

Giải quyết tranh chấp ở trẻ 3 tuổi


Dạy con có cần dùng đến bạo lực không?

Các bạn đang chơi thì có 2 bạn tranh nhau đồ chơi và khóc ầm lên. Mẹ của 2 bạn lập tức tách 2 bạn ra, mang về bàn của mình. Mẹ ngồi cạnh bàn của một trong hai bạn đó nên vô tình nghe được cuộc hội thoại này, dù họ nói khá nhỏ.


- Chuyện gì đã xảy ra vậy con gái yêu?

- Con đang chơi nhưng em trai kia giật của con, con đã vô tình đẩy em ấy ngã.


- Con có nghĩ mình nên làm như vậy không?

- Nhưng em ấy giật của con, em ấy mới là người có lỗi.


- Ồ, vậy con nghĩ xem, hành động đẩy em ngã của con có thể hiện sự tử tế không?

- Không ạ.


- Vậy con nghĩ lần sau con có thể làm tốt hơn không?

- Như thế nào ạ?


- Con nghĩ xem nhé, mẹ chỉ thấy rằng làm đau người khác là không tốt thôi.

- Vậy lần sau con sẽ nói với em ấy là: “Không đc, chị đang chơi, em có thể chơi đồ chơi khác và đợi chị”. Như thế đc không mẹ?


- Được, con làm tốt lắm, con gái yêu.

- Nếu em ấy không chịu thì sao ạ?


- Con nghĩ xem.

- Thôi, nếu em ấy thích món đồ đến như vậy thì con cho em ấy, khi nào em ấy chơi xong thì con chơi. Cũng chỉ là đồ chơi thôi mà.


- Con làm tốt lắm. Mẹ rất tự hào về con. Mẹ yêu con lắm!


Cô bé này khoảng 3 tuổi. Và mình tin rằng trong quá khứ, người mẹ này đã từng rất nhiều lần hướng dẫn con cách cư xử đúng và nhấn mạnh rất nhiều vào cái cốt lõi là SỰ TỬ TẾ. Khi người mẹ đó nói câu “làm đau người khác là không tốt”, mình có thể chắc chắn một điều chị ấy không bao giờ đánh con hay làm tổn thương con.


Cô bé vui vẻ chạy đi chơi tiếp. Mình quá ngưỡng mộ, không thể kiềm chế nên buộc phải quay sang nói vài lời:


- Tôi không cố ý nghe lén, nhưng những gì chị đã làm thật tuyệt vời. Cảm ơn chị! Tôi luôn lo lắng vì không biết nên dạy con phản ứng thế nào khi xảy ra tranh chấp. Nhưng bây giờ tôi đã hiểu rồi. Mọi thứ hãy xuất phát từ SỰ TỬ TẾ. Thật sự cảm ơn chị!


Lát sau, Emma đang chơi cái điện thoại đồ chơi thì chị bé lúc nãy chạy tới cướp của Emma.


- Cháu muốn chơi cái này.

- Nhưng bây giờ em đang chơi, cháu có thể chơi cái khác trong lúc chờ đc không?


Cô bé phụng phịu bỏ đi. Emma chơi một lát là chán. Mẹ liền vẫy chị bé lại và đưa cho chị cái điện thoại. Chị bé không nói năng gì, cầm cái điện thoại đi về bàn.


Rồi chị bé quay lại với một miếng bánh, mời Emma ăn. Emma còn nhỏ nên không hiểu, chị bé nói:


- Em ăn đi, cảm ơn em đã cho chị mượn điện thoại.

- Cảm ơn cháu nhé, nhưng em còn nhỏ chưa ăn đc bánh đâu, cháu ăn đi.

- Cô chắc chứ? Cháu không cần cảm ơn em ấy ạ?

- Cháu nói “Cảm ơn” là được rồi. Cháu ngoan lắm!

Trẻ con dù thế nào cũng vẫn là trẻ con thôi. Nói một lần chưa nghe thì nói ba lần sẽ nghe. Nói ba lần chưa nhớ thì nói lần thứ mười, thứ một trăm, chắc chắn sẽ nhớ.

Bạn cho rằng con hư thì phải đánh, đánh một hai cái là bình thường, bạn yêu con nên mới đánh con. Sau này lớn lên, con bị bạn bè đánh, bị bạn đời đánh, con cũng cho rằng chuyện đó là bình thường, vì họ yêu con nên mới đánh con. Hoặc khi không giải quyết được mâu thuẫn, con cũng đánh người khác.


Mình nhận ra câu “nói một lần nghe ngay” rất có vấn đề, vì trẻ con chẳng bao giờ có chuyện nói một lần mà nghe ngay, hiểu ngay, đơn giản vì chúng chưa nhớ được.


Bí quyết để kiên nhẫn với con rất đơn giản, đó là: Đừng kì vọng nhiều. Hãy nhớ trong đầu rằng những gì bạn đang nói, mấy phút nữa con sẽ quên ngay và sẽ tiếp tục tái phạm, đơn giản vì con chưa có khả năng nhớ được. Bạn sẽ phải lặp lại quá trình dạy dỗ này ít nhất 10 lần, hoặc có thể là 100 lần.


Một trong những nhu cầu bản năng của con người là được ghi nhận và chấp nhận, vì vậy vô thức chúng ta sẽ hành xử theo hướng không muốn làm người khác thất vọng. Nếu bạn luôn nói con “hư, lỳ” thì nó sẽ hư và lỳ thật. Còn nếu bạn khen đúng lúc, luôn nói rằng con là đứa trẻ tốt, chỉ là hành động này chưa đúng, kết quả sẽ rất bất ngờ đấy.


[Câu chuyện bonus]


Chiều hôm đó về nhà, vì Emma ị đùn trên xe nên mẹ phải nhanh chóng cho Emma vào nhà. Xong xuôi, khi hai mẹ con đang chơi trong phòng khách thì thấy có tiếng chuông cửa. Mở cửa ra thấy một cậu bé khoảng 4-5 tuổi.


- Cô quên không đóng cửa sổ ô tô ạ. Cháu bấm chuông chỉ để báo cho cô biết như vậy thôi.

- Ôi, cảm ơn cháu nhé! Cô không biết chuyện gì sẽ xảy ra nếu không có cháu! Cháu thật là một cậu bé tốt bụng!


Cậu bé vui vẻ tạm biệt mình rồi chạy đi, xa xa là mẹ và em của cậu bé đang chờ. Chắc là mẹ và em đi đón cậu bé từ trường về, quanh nhà mình rất nhiều trường học.


Đằng sau những đứa trẻ tốt, là cách giáo dục tập trung vào sự tử tế. Mình không biết sau này những cô cậu bé ấy có thành "ông nọ bà kia" hay không, nhưng chắc chắn sẽ trở thành những công dân tốt bụng và hạnh phúc.

Comments


bottom of page