Quyết định học Thạc Sĩ
Đã cập nhật: 3 ngày trước
Kể từ ngày công khai quyết định học Thạc Sĩ ở độ tuổi con cái đề huề, mình nhận được khá nhiều comment và inbox của các chị em xoay quanh chủ đề này. Vì vậy, post này để tổng hợp và chia sẻ lại cho các bạn có cùng mối quan tâm có thể đọc.
‼️Phạm vi: Bài viết xoay quanh trải nghiệm và quan điểm cá nhân để mọi người tham khảo, không mang tính khái quát và bao gồm những điều nằm ngoài phạm vi này.
1️⃣Thạc Sĩ (ThS) là bậc học nâng cao về kỹ năng và tư duy nghiên cứu. Bạn chỉ nên học ThS khi bạn đã có chuyên môn nhất định, có hiểu biết và trải nghiệm tương đối nhiều về lĩnh vực bạn sẽ học. ThS không phải nơi chúng ta nên tìm đến khi muốn đổi ngành, muốn thử cái gì mới.
Những người học cùng với bạn không còn giống như ở ĐH, phần lớn là những tấm chiếu mới bước vào để trải nghiệm nữa. Đi học ThS là bạn sẽ học cùng những người thậm chí đã có thâm niên nhiều năm trong nghề, tác giả sách hoặc chuyên viên cấp cao nào đó. Chương trình ThS cũng được thiết kế cho những người ở level như vậy nên tốc độ học rất nhanh. Nếu bạn bước vào như tờ giấy trắng, đến khi nắm được cách học có khi người ta tốt nghiệp xong rồi đấy.
Ai mình không biết, chứ bản thân mình thấy học ThS khó hơn hẳn ĐH. Những ai đánh giá bậc Thạc Sĩ dễ thì một là họ cực giỏi, hai là họ học nhàng nhàng cho qua môn. Học để qua môn và học để đạt điểm xuất sắc, thật sự hiểu mình đang học cái gì, thu lượm được thành tựu từ nó là hai mức học hoàn toàn khác hẳn nhau.
2️⃣Cách chấm bài ở bậc ThS cũng tập trung chấm kỹ năng nhiều hơn chấm đáp án. Vậy nên nếu bạn không có kiến thức nền, khi nhận đề mới loay hoay tìm hiểu từ đầu sẽ rất vất vả và đa số là không kịp để hoàn thành một bài luận tốt. Bạn cần có kiến thức chuyên môn ở mức cơ bản, khi nhận đề có thể hình dung ra các mặt của vấn đề và từ đó đào sâu nghiên cứu, tranh luận và phản biện tiếp.
Học ThS chủ yếu là tôi rèn kỹ năng và tư duy nghiên cứu. Kiến thức bạn vẫn phải tự học là chính. Nhiều người học ThS xong cảm thấy chẳng được kết quả gì vì họ bước vào với mục đích không phù hợp. Bậc ThS gần như không dạy bạn những kiến thức kiểu A-Bờ-Cờ như ở ĐH đâu.
3️⃣Càng trường top thì chương trình học càng khó và yêu cầu tốt nghiệp càng khắt khe. Vậy nên đừng nghĩ học đâu cũng được và bằng nào cũng như nhau, đặc biệt là khi bạn học để lấy cái bằng nhằm nâng cao hồ sơ công việc.
4️⃣Học ThS không giúp bạn từ đang thất nghiệp bỗng có công việc, cũng không giúp bạn có danh tiếng và uy tín hơn người khác. Học ThS về cơ bản là học thêm một kỹ năng để bổ sung cho những gì mình đã có. Bạn hình dung đơn giản, trước khi học ThS bạn có 8 phần công lực thì học xong bạn có 10. Trước khi học bạn có 1 thì bước ra bạn có 3, thậm chí 1,5 hoặc 2. Vẫn thua xa những người không đi học ThS đã tự trau dồi bản thân đến mức 7-8.
5️⃣Tư duy học để lấy cái bằng, “học một mạch cho xong” là tư duy hoang phí. Chúng ta hoang phí sức lực, tiền bạc và thời gian để đổi về một tờ giấy chẳng bao giờ dùng đến, thậm chí vô giá trị nếu đó là cái bằng nhàng nhàng đến từ một trường nhàng nhàng. Học ThS là một quyết định lớn và nên được xác định mục đích lẫn khả năng sẵn có của bản thân thật rõ ràng. Muốn có kết quả tốt, cả trên giấy tờ lẫn bên trong bản thân mình, thì không thể học chill chill, nộp bài cho kịp deadline.
Học Thạc Sĩ không vô dụng và phí tiền. Nó chỉ vô dụng và lãng phí khi chúng bước vào với những kỳ vọng không phù hợp thôi.
6️⃣Nếu bạn muốn thử một ngành nghề hoặc lĩnh vực mới, hãy thử điều đó qua những cách sau:
- Đọc sách của những người có chuyên môn hoặc kinh nghiệm trong lĩnh vực đó. Sách xuất bản trên thị trường phần lớn là sách viết cho đại chúng, vừa đủ và dễ hiểu, phù hợp với những bạn chân ướt chân ráo. Đọc xong, các bạn mở phần reference của sách và tìm đọc thêm những bài nghiên cứu, sách được cite trong đó. Thế thôi là cũng sáng láng ra nhiều lắm đấy!
- Tham gia các khoá học ngắn hạn về lĩnh vực bạn quan tâm. Các khoá học này có thể có certificate hoặc không, cái đó không quan trọng. Quan trọng là bạn học cho bạn trước đã. Dăm ba cái certificate dắt túi mà bản thân mình tư duy không sâu thì certificate cũng chỉ là mớ giấy lộn thôi.
7️⃣Ngoài ra, bạn hãy tập thói quen tìm kiếm thông tin và tự phản biện chính thông tin đó. Đừng lập tức tin ngay tất cả những gì bạn tiếp nhận mà không kiểm chứng. Kiến thức và khoa học vẫn liên tục thay đổi để phát triển, không có gì trường tồn vĩnh cửu. Chính những nghiên cứu khoa học vẫn thường xuyên có lỗ hổng, có ngoại lệ và nghiên cứu này phản biện nghiên cứu kia. Đó là bản chất của khoa học. Càng học, càng hiểu bản chất vấn đề, mình càng bớt mạnh mồm các bạn ạ.
Con đường học bài bản nhất chính là không ngừng phản biện và update những gì mình được học. Các khoá học và giáo viên có thể giúp bạn tiếp cận tri thức nền tảng một cách có hệ thống và nhanh hơn, nhưng người biến tri thức đó thành của bạn chỉ có bạn mà thôi.
8️⃣Làm sao để cân bằng giữa việc học ThS, gia đình, sự nghiệp và kinh tế?
Mình không cân bằng, mình lùi lại.
Con cái và gia đình tất nhiên không lùi được, vậy thì mình phải lùi lại kinh tế và sự nghiệp. Mình không phải nữ cường nhân, cũng không có 3 đầu 6 tay xứng đáng nhận Huân chương. Mình còn phải ngủ nữa. Vậy nên đi học thì lùi việc kiếm tiền lại, sống giản dị đi, ăn chơi và chi tiêu ít đi. Sự nghiệp đi chậm lại một chút, lúc nào thấy cần nghỉ thì nghỉ, lúc nào cảm thấy làm được thì lại làm. Ở những thời điểm không thể lùi kinh tế, gia đình hay sự nghiệp thì mình chưa đi học vội. Đó là lí do 33 tuổi mình mới đi học ThS.
Những việc này với mình không khó khăn về mặt tinh thần, bởi mình biết nó chỉ là tạm thời. Học xong, mình pick up lại cũng không muộn. Cuộc đời mình đã trải qua rất nhiều lần lùi lại như vậy và mọi thứ đều ổn cả. Đôi khi, lùi một bước chính là để tiến ba bước. FOMO đã không còn chơi với mình từ 10 năm trước rồi.
________
Tóm lại, mình ủng hộ các bạn tiếp tục học tập và không để tuổi tác ngăn trở ước mơ. Có điều ở tuổi này, ước mơ của chúng ta mang theo cả những trách nhiệm, không chỉ với bản thân mà còn với cả người thân. Hãy quyết định thận trọng và sáng suốt nhé!
Bình luận