Nếp nhà

Nếu mình nói rằng buổi sáng ở nhà mình không có cảnh hò mãi con không dậy, không có cảnh cáu gắt vùng vằng, mè nheo không chịu mặc cái này, không thích ăn cái kia, cũng không có cảnh sấp ngửa đi học mà quên cái này cái nọ, cũng không có cảnh bố mẹ la mắng, giục giã con cái từ tầng trên xuống tầng dưới, bạn có tin không?

Khi đứng trước một vấn đề, cách giải quyết của mình luôn chia làm 3 giai đoạn: Trước - Trong - Sau.

• Trước là trước khi sự hỗn loạn diễn ra.

• Trong là khi sự việc đang diễn ra, bao gồm những khủng hoảng như ăn vạ, khóc lóc, mắng mỏ.

• Sau là sau khi khủng hoảng đã qua đi, nhìn lại, suy ngẫm và rút kinh nghiệm.

Các phụ huynh tìm tới mình hầu như đều tập trung vào giai đoạn Trong, tức là tìm giải pháp xử lý khi khủng hoảng đang diễn ra; hoặc Sau, tức là tìm cách kết nối lại sau khi đã lỡ xử lý khủng hoảng không tốt hoặc tìm cách rút kinh nghiệm để lần sau trong khủng hoảng xử lý tốt hơn. Nhưng thực tế, giai đoạn quan trọng nhất lại là giai đoạn Trước, bởi nó là tiền đề quyết định khủng khoảng to hay nhỏ, thậm chí nếu làm tốt đoạn này, sẽ không có khủng hoảng nào diễn ra.

Ví dụ:

- Giai đoạn Trong: Buổi sáng gọi mãi con không dậy, dậy rồi thì cáu gắt, ngái ngủ —> Con chưa được ngủ đủ hoặc bị đánh thức bất thình lình —> Cần điều chỉnh giai đoạn Trước bằng cách buổi tối trẻ con đi ngủ sớm hơn và đánh thức con từ từ. Người lớn khi bị đánh thức bất thình lình còn cáu và mệt nữa là trẻ con.

- Giai đoạn Trong: Con vùng vằng, kén chọn quần áo, đồ ăn sáng —> Con đã không được tự quyết định trước đó hoặc tâm trạng đang không vui (do thiếu ngủ hoặc vừa bị mắng chẳng hạn) —> Điều chỉnh giai đoạn Trước bằng cách thống nhất đồ ăn sáng, chuẩn bị quần áo từ tối hôm trước. Gia đình hạn chế mắng mỏ nhau ngay đầu ngày.

- Giai đoạn Trong: Con lề mề, dềnh dàng trong khâu chuẩn bị, vệ sinh cá nhân để đến trường —> Điều chỉnh giai đoạn Trước bằng cách gọi con dậy sớm hơn để không phải giục giã, cáu gắt nhau.

Trình tự xoay quanh việc đi học của nhà mình thường diễn ra thế này:

1. Chuẩn bị sách vở, quần áo sẵn sàng từ tối hôm trước. Bố mẹ hỏi con sáng hôm sau muốn ăn gì, nếu nằm ngoài khả năng chuẩn bị thì cùng thống nhất món khác. Sáng hôm sau cứ theo đó mà tiến hành. Mình có con gái nên thống nhất cả kiểu tóc, cái nơ buộc tóc sẽ dùng ngày hôm sau luôn từ tối hôm trước. Mặc đồng phục thì có đồng phục mùa đông & mùa hè, tuỳ thời tiết mà chuẩn bị cho phù hợp.

2. Con mình ăn uống khá dềnh dàng nên mình cần con có mặt ở bàn ăn lúc 7:30, tức là muộn nhất 7:15 con phải ra khỏi giường để vệ sinh cá nhân. Để 7:15 con có thể vui vẻ dậy đi học mà không cáu gắt, từ 6:45 mình đã vào nhẹ nhàng mở cửa phòng con, hé rèm cho sáng một chút (mùa đông thì bật đèn hành lang hắt vào). Sau đó mình vào vuốt tóc, vuốt má, thơm, nói nhỏ: “Em bé ơi chuẩn bị dậy đi học nhé.”

Rồi mình ra ngoài lạch cạch chuẩn bị đồ ăn sáng hoặc vệ sinh cá nhân để tiếng động làm con tỉnh dần.

7:00 mình quay lại giường, chui vào nằm cùng và nói chuyện, bày ra một số trò chơi ngớ ngẩn tạo tiếng cười. Cười một lúc là con tỉnh ngủ (7:15). Mình hỏi con muốn tự xuống giường hay mẹ bế (lúc con còn nhỏ), bây giờ không bế được thì mình hỏi con muốn đi vào nhà vệ sinh bằng 1 chân, 2 chân, 3 chân hay 4 chân. Nói chung, buổi sáng của con mình đều bắt đầu bằng những tràng cười sảng khoái.

3. Vì mọi thứ đã được chuẩn bị từ tối hôm trước nên cảnh sấp ngửa tìm quần áo, thiếu cái này, chưa ủi cái nọ không diễn ra. Vệ sinh cá nhân hết đúng 15 phút và 7:30 có mặt tại bàn ăn.

Các bạn ăn 15’ hoặc 30’, nhưng con mình ăn dềnh dàng thì 45’ nên đúng 8:15 là ăn xong. Mặc áo khoác, đi giày, kiểm tra đồ đạc lần cuối và ra khỏi nhà. Mỗi năm chắc tối đa đi học muộn 1-2 lần do tắc đường, không có chuyện đi học muộn vì mè nheo cáu gắt hay vì dậy muộn.

Trong lúc con ăn thì mình chuẩn bị nốt phần vệ sinh cá nhân của mình để đưa con đi học. Hôm nào bố đưa đi học thì mình ngồi nói chuyện, hỏi han, dặn dò con.

4. Để em bé 6 tuổi có thể dậy từ 7:00, buổi tối muộn nhất là 21:00 con đã ngủ. Nhấn mạnh: ĐÃ NGỦ. Không phải là 21:00 mới chuẩn bị đi ngủ. Để 21:00 đã ngủ thì phải lên giường từ 20:30. Con bạn có thể ngủ ít hơn hoặc nhiều hơn, bạn cứ theo con mà điều chỉnh.

_______

Mọi việc trong nhà mình đều được sắp xếp và xử lý theo trình tự Trước - Trong - Sau như vậy. Từ việc sắp xếp lịch học, lịch làm việc, đi chợ chuẩn bị đồ ăn trong tuần, pack đồ đi du lịch đến những việc lớn hơn như lên kế hoạch tài chính hay sinh nở. Việc đi học chỉ là một ví dụ để các bạn dễ hình dung.

Mình không thích việc suốt ngày phải chạy đi xử lý khủng hoảng và sống trong không khí căng thẳng nên cái gì có thể phòng bị mình đều cố gắng. Mình cũng không thích việc sáng sớm đầu ngày gia đình đã hỗn loạn, ảnh hưởng tâm trạng lẫn hiệu suất học tập/ làm việc của tất cả các thành viên.

Con mình cũng như mọi em bé khác, thậm chí có phần dềnh dàng và lơ đãng hơn trong nhiều việc (như nhiều lần mình đã kể). Con mình cũng trải qua những giai đoạn lên 2, lên 3 lúc thế này, lúc thế khác. Nhưng dù con bao nhiêu tuổi hay nhà có bao nhiêu đứa con đi nữa, mình vẫn tin rằng người lớn mới là người có trách nhiệm trong việc tạo nên nếp nhà. Nếu nếp nhà có vấn đề thì vấn đề đó không bao giờ đến từ những đứa trẻ. Sự hỗn loạn mà những đứa trẻ đang thể hiện chỉ là dấu hiệu cho thấy điều gì đó trong nếp nhà đang không ổn.

Một em bé sống quy củ, ngăn nắp, tự giác, có trách nhiệm không tự nhiên sinh ra. Đó là kết quả của nếp sống gia đình được xây dựng nhất quán qua nhiều năm. Mỗi em bé khi sinh ra có thể mang những đặc điểm tính khí bẩm sinh khác nhau, nhưng thói quen và nếp sống là kết quả của quá trình học tập và rèn luyện. Mà đã là học tập thì tính khí nào cũng học được nếu phương pháp và cách tiếp cận phù hợp.

- Cha mẹ chính là xuất phát điểm của con cái. Bạn cố gắng thêm một chút, xuất phát điểm của con bạn cao thêm một chút.-