Lớp học “Đạo đức người lái xe”

Mình vừa hoàn thành lớp học “Đạo đức người lái xe”, cũng là cơ hội “khoan hồng” duy nhất dành cho những hung thần xa lộ (bị camera tốc độ tóm được) trước khi bị trừ điểm bằng lái và thi lại.

Nói ngắn gọn thì gần đây mình vừa bị bắn tốc độ ở UK sau 8 năm lái xe. Những tài xế bị bắn lần đầu sẽ có cơ hội học một lớp học về kiểm soát tốc độ thay vì lập tức bị trừ điểm bằng lái hay nộp phạt. Bạn chỉ được học lớp này 1 lần trong 3 năm, nghĩa là trong vòng 3 năm mà bạn bị bắn tốc độ lần nữa thì chắc chắn bạn sẽ phải chịu những hình phạt tương ứng theo luật.

Điều đáng nói là mình bước vào lớp học ấy như một thủ tục nhưng bước ra lại mang theo những thay đổi nhận thức đáng kể về việc tại sao nên đi đúng tốc độ quy định.

Hoá ra, việc chúng ta đi nhanh hơn 1 mph so với quy định hoàn toàn có thể thay đổi cục diện một vụ tai nạn, chứ không đơn thuần là vài con số hiển thị trên đồng hồ. Kết luận này đã được kiểm chứng qua hàng loạt thí nghiệm.

Bên cạnh đó, chúng mình còn được “phỏng vấn” xem lý do từng người ngồi đây là gì, đã chạy quá tốc độ trong tình huống nào, điều gì khiến chúng mình làm thế. Việc “phỏng vấn” này không nhằm shaming hay kết tội ai cả, mà để đưa ra giải pháp giúp chúng mình không mắc lại những lỗi ấy trong tương lai. Xử lý những khó khăn ngăn người ta đến kết quả đúng, thay vì chỉ trừng phạt khi kết quả đã sai.

Lâu nay mình cứ nghĩ chạy quá vài con số trên đồng hồ khi đường vắng chẳng làm sao. Mình tin vào khả năng quan sát và tốc độ phản ứng của mình (trong khi chẳng có gì kiểm chứng và xác nhận niềm tin của mình là đúng). Nhưng những phép tính bằng số liệu trong các thí nghiệm thì khác, nó cho mình thấy khả năng xảy ra tai nạn trên thực tế đáng sợ hơn hình dung của phần lớn mọi người rất nhiều. Mình và những người ngồi trong những lớp học như thế này vẫn còn quá may mắn khi chưa gây ra hậu quả gì nghiêm trọng.

Khi tưởng tượng những hình nhân trong thí nghiệm hoàn toàn có thể là những đứa trẻ trên đường đi học về, những người cha, người mẹ trên đường đi đón con hay tới chỗ làm, những cụ già đang dắt cháu đi dạo, mình nhận thức rõ hơn bao giờ hết rằng quyết định nhấn chân ga trong phút chốc hoàn toàn có thể gây tan vỡ rất nhiều gia đình.

Ra khỏi lớp học mình cứ nghĩ mãi: Hoá ra giáo dục không chỉ là giữa nhà trường với học sinh, gia đình với trẻ nhỏ, mà phải là cả xã hội đối với từng cá nhân.

Giáo dục thật sự không chỉ là tạo ra một hệ thống thưởng phạt phân minh, mà bên cạnh đó còn cần một hệ thống giúp người ta thay đổi nhận thức để chủ động làm đúng.

Giáo dục thật sự không nhằm tạo ra những con người không bao giờ phạm sai lầm, mà là tạo điều kiện và không dung túng để sau những sai lầm nhỏ, người ta có thể đứng dậy và có cơ hội sửa sai trước khi gây ra những sai lầm không thể vãn hồi.

Để nuôi dạy nên một đứa trẻ tử tế, cần những bậc cha mẹ tử tế. Để có được những bậc cha mẹ tử tế, cần cả một xã hội và hệ thống tư pháp tử tế!